ବିକାଶର ରଥ

ବର୍ଷକୁ ଥରେ ବଡଦାଣ୍ଡରେ ରଥ ଗଡ଼େ। କିନ୍ତୁ ସତ କହିବାକୁ ଗଲେ, ରଥଟି ସେଦିନ ତିଆରି ହୁଏ ନାହିଁ। ସେ ଗଢ଼ାଯାଏ ମାସ ମାସ ଧରି — ଅନେକ ମଣିଷଙ୍କର ଘାମ, ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଦକ୍ଷତା ଓ ନିଷ୍ଠାରେ।

ଗୋଟିଏ ଗଛ କେବେ ବି ଏକାକୀ ରଥ ହୋଇପାରେ ନାହିଁ।

କାଠରେ ପ୍ରାଣ ଭରନ୍ତି ମହାରଣା। ଲୁହାର ତାକୁ ଦୃଢ଼ କରନ୍ତି। ରୂପକାର ତାକୁ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଦିଅନ୍ତି। ଚିତ୍ରକାର ରଙ୍ଗରେ ଆତ୍ମା ଭରନ୍ତି। ଦରଜୀ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧାନ୍ତି। ସେବାୟତ ପୂଜା କରନ୍ତି।

ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲୋକ ନିଜ କାମକୁ ଏମିତି କରନ୍ତି, ଯେମିତି ସେହି କାମଟି ହିଁ ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର।

କେହି କେବେ କୁହନ୍ତି ନାହିଁ — "ମୋ କାମ ଛୋଟ।"

କାରଣ ସମସ୍ତେ ଜାଣନ୍ତି — ରଥରେ ଗୋଟିଏ କାଠ କମ୍ ହେଲେ ରଥ ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଗୋଟିଏ ଚକ ଦୁର୍ବଳ ହେଲେ ରଥ ଅଟକିଯାଏ।

ଆଉ ତା'ପରେ ଆସେ ସେହି ଦିନ।

ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ହାତ ଗୋଟିଏ ରଶିକୁ ଧରନ୍ତି।

ସେହି ରଶି କେବେ ପଚାରେ ନାହିଁ — କିଏ ଧନୀ? କିଏ ଗରିବ? କିଏ ଚାଷୀ? କିଏ ଅଧିକାରୀ? କିଏ ଛାତ୍ର? କିଏ ବ୍ୟବସାୟୀ?

ସେ କେବଳ ଗୋଟିଏ କଥା ପଚାରେ —

"ତୁମେ ଟାଣିବ କି?"

ଆଜି ଓଡ଼ିଶା ମଧ୍ୟ ସେହି ପ୍ରଶ୍ନ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପଚାରୁଛି — "ମୋ ବିକାଶର ରଥ ଟାଣିବ କି?"

ଭିଜନ୍ ୨୦୩୬ କେବଳ ସରକାରଙ୍କର ସ୍ୱପ୍ନ ନୁହେଁ। ଏହା ପାଞ୍ଚ କୋଟି ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନ।

ଏହା ସେହି ମା'ର ସ୍ୱପ୍ନ, ଯିଏ ଚାହାଁନ୍ତି ତାଙ୍କ ପିଲା ନିଜ ମାଟିରେ ସମ୍ମାନର ସହ ବଞ୍ଚୁ।

ଏହା ସେହି ବାପାଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନ, ଯିଏ ନିଜ ସନ୍ତାନକୁ ରୋଜଗାର ପାଇଁ ଘର ଛାଡ଼ିବାକୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି ନାହିଁ।

ଏହା ସେହି ଯୁବକର ସ୍ୱପ୍ନ, ଯିଏ ସୁଯୋଗ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟର ଦ୍ୱାର ଖଟଖଟାଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେବାକୁ ଚାହେଁ ନାହିଁ।

ଏହା ସେହି ବୃଦ୍ଧଙ୍କର ସ୍ୱପ୍ନ, ଯିଏ ନିଜ ଜୀବନରେ ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ଓଡ଼ିଶା ଦେଖିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି।

କିନ୍ତୁ ଏହି ସ୍ୱପ୍ନ ସେତେବେଳେ ହିଁ ସାକାର ହେବ, ଯେତେବେଳେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜ ଜାଗାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା।

ଜଣେ ଛାତ୍ର ମନ ଦେଇ ପଢ଼ିବ। ଜଣେ ଶିକ୍ଷକ କେବଳ ପାଠ ନୁହେଁ, ଚରିତ୍ର ଗଢ଼ିବେ। ଜଣେ ଚାଷୀ ନୂଆ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବେ। ଜଣେ ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଫାଇଲରେ ଗୋଟିଏ ପରିବାରର ଆଶାକୁ ଦେଖିବେ। ଜଣେ ବ୍ୟବସାୟୀ କେବଳ ଲାଭ ନୁହେଁ, ରୋଜଗାର ସୃଷ୍ଟି କରିବେ। ଜଣେ ସ୍ୱାବଲମ୍ବୀ ମହିଳା ଆଉ ଦଶଜଣଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ହେବେ। ଜଣେ ଶ୍ରମିକ ନିଜ କାମରେ ଗର୍ବ ଅନୁଭବ କରିବେ।

କେହି ବି ଛୋଟ ନୁହେଁ।

ରଥର ରଶି ଟାଣିବା ବେଳେ କେହି ବଡ଼ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, କେହି ଛୋଟ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।

ଆଜି ଆମେ ପ୍ରାୟତଃ ପଚାରୁ — "ଓଡ଼ିଶା ମୋତେ କ'ଣ ଦେଇଛି?"

ଆସନ୍ତୁ, ଆଜି ପ୍ରଶ୍ନଟା ବଦଳାଇବା — "ମୁଁ ଓଡ଼ିଶାକୁ କ'ଣ ଦେଉଛି?"

ଆମ ହାତରେ ସବୁବେଳେ ରଶି ନଥାଏ। କିନ୍ତୁ ସୁଯୋଗ ସବୁବେଳେ ଥାଏ।

ସଚ୍ଚୋଟ ହେବାର। ନିଜ କାମକୁ ସମ୍ମାନ ଦେବାର। ସମୟର ମୂଲ୍ୟ ବୁଝିବାର। ଜନସମ୍ପତ୍ତିକୁ ନିଜର ସମ୍ପତ୍ତି ଭାବିବାର। ଅନ୍ୟକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବାର। ଏବଂ ପ୍ରତିଦିନ ଓଡ଼ିଶାକୁ ଆଉ ଟିକେ ଭଲ କରିଯିବାର।

ଯେଉଁଦିନ ପାଞ୍ଚ କୋଟି ଓଡ଼ିଆ ଏହି ସଂକଳ୍ପ ନେବେ — "ମୁଁ ମୋ କାମ ସବୁଠାରୁ ଭଲ ଭାବରେ କରିବି। ମୋ ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ କରିବି" — ସେହିଦିନ ବିକାଶ କୌଣସି ସରକାରୀ ଯୋଜନା ରହିବ ନାହିଁ। ସେ ଏକ ଜନ ଆନ୍ଦୋଳନ ହୋଇଯିବ।

ଯେମିତି ରଥଯାତ୍ରା କୌଣସି ଜଣେ ମଣିଷର ଉତ୍ସବ ନୁହେଁ, ସେମିତି ବିକାଶ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ଜଣେ ସରକାରଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ନୁହେଁ।

ଏହା ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କର ଦାୟିତ୍ୱ। ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କର ପରିଚୟ। ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କର ପ୍ରତିଜ୍ଞା।

ରଥଯାତ୍ରାରେ ଯେମିତି ଆମେ ଭେଦଭାବ ଭୁଲି ଗୋଟିଏ ରଶି ଧରୁ, ସେମିତି ବିକାଶ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଆମେ ଗୋଟିଏ ସଂକଳ୍ପ ଧରିବା।

କାରଣ ଇତିହାସ କେବେ ଏକା ଏକା ଲେଖାଯାଏ ନାହିଁ। ଇତିହାସ ଲେଖନ୍ତି ସେମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ମିଶିକି ରଥ ଟାଣନ୍ତି।

ଆସନ୍ତୁ — ଆମେ ସମସ୍ତେ ମିଶିକି ବିକାଶର ରଥ ଟାଣିବା।

ଏଥର କେବଳ ବଡଦାଣ୍ଡରେ ନୁହେଁ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗାଁରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ସହରରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରେ — ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ହୃଦୟରେ।